Niższy ZUS nawet przez 36 miesięcy. Wielu małych przedsiębiorców może skorzystać z nowych zasad
Prowadzenie małej firmy nie zawsze oznacza duże przychody. Dla jednoosobowych działalności, niewielkich punktów usługowych czy freelancerów comiesięczne składki ZUS mogą być jednym z bardziej odczuwalnych kosztów. Dlatego warto zwrócić uwagę na zasady Małego ZUS Plus, które od początku 2026 roku są korzystniejsze dla części przedsiębiorców.
Najprościej mówiąc: jeżeli firma spełnia określone warunki, przedsiębiorca może płacić niższe składki społeczne przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności. ZUS potwierdza, że nowe zasady obowiązują od stycznia 2026 roku.
Brzmi skomplikowanie? W praktyce jest to łatwiejsze, niż sugeruje urzędowe sformułowanie.
36 miesięcy ulgi w ciągu 60 miesięcy. Co to właściwie oznacza?
Wyobraźmy sobie okres pięciu lat, czyli 60 miesięcy. W jego ramach przedsiębiorca może korzystać z Małego ZUS Plus maksymalnie przez trzy lata, czyli 36 miesięcy.
Nie oznacza to jednak, że te trzy lata zawsze muszą następować jeden po drugim. Najważniejsze jest to, aby w danym 60-miesięcznym okresie łączna liczba miesięcy korzystania z ulgi nie przekroczyła 36.
Przykładowo przedsiębiorca może korzystać z Małego ZUS Plus przez 24 miesiące, później przez pewien czas go nie stosować, a następnie – jeśli nadal spełnia wymagane warunki – wykorzystać kolejne miesiące. Nie może jednak przekroczyć 36 miesięcy w swoim 60-miesięcznym okresie.
Jeżeli wykorzysta pełne 36 miesięcy wcześniej, na kolejne prawo do Małego ZUS Plus będzie musiał poczekać do rozpoczęcia następnego 60-miesięcznego okresu.
Warto też wiedzieć, że niewykorzystane miesiące nie przechodzą na kolejny okres. Jeżeli ktoś wykorzysta np. tylko 24 miesiące z dostępnych 36, nie będzie mógł później „dopisać” pozostałych 12 miesięcy do kolejnej puli. W następnym 60-miesięcznym okresie ponownie będzie miał do dyspozycji maksymalnie 36 miesięcy, oczywiście pod warunkiem spełnienia pozostałych wymagań.
Najważniejsza zmiana dotyczy osób, które korzystały z ulgi wcześniej
To właśnie ten element nowych zasad może być szczególnie interesujący dla części przedsiębiorców.
ZUS wyjaśnia, że od stycznia 2026 roku można korzystać z nowego limitu 36 miesięcy niezależnie od tego, czy przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS Plus przed 2026 rokiem, czy korzystał z niego jeszcze pod koniec 2025 roku, czy nigdy wcześniej nie stosował tej ulgi.
ZUS podaje nawet konkretny przykład.
Przedsiębiorca do grudnia 2025 roku wykorzystał już 30 miesięcy Małego ZUS Plus. Można byłoby więc przypuszczać, że zostało mu zaledwie kilka miesięcy ulgi.
Tymczasem, jeżeli w 2026 roku nadal spełnia wymagane warunki, od stycznia może mieć prawo do maksymalnie kolejnych 36 miesięcy Małego ZUS Plus w nowym 60-miesięcznym okresie.
Dla części małych przedsiębiorców jest to więc bardzo istotna zmiana.
Kto może korzystać z Małego ZUS Plus?
Sama chęć płacenia niższych składek oczywiście nie wystarczy.
Jednym z podstawowych warunków jest wysokość przychodu firmy. Jeżeli przedsiębiorca prowadził działalność przez cały poprzedni rok, jego roczny przychód nie może przekroczyć 120 tys. zł. Limit ten nadal obowiązuje w 2026 roku.
Tu warto wyjaśnić bardzo ważną rzecz.
Przychód to nie to samo co dochód.
Jeżeli przedsiębiorca wystawił w ciągu roku faktury i uzyskał łącznie 110 tys. zł przychodu, a po odjęciu kosztów zostało mu np. 60 tys. zł dochodu, to przy sprawdzaniu limitu 120 tys. zł interesuje nas właśnie 110 tys. zł przychodu, a nie 60 tys. zł dochodu.
Dochód jest natomiast istotny przy wyliczaniu wysokości podstawy składek. Im niższy dochód z poprzedniego roku, tym niższa może być podstawa, od której naliczane są składki społeczne, oczywiście w granicach określonych przepisami.
A co, jeśli firma działała tylko przez część roku?
Wtedy nie można automatycznie przyjąć pełnego limitu 120 tys. zł.
Jeżeli działalność była prowadzona tylko przez część poprzedniego roku, limit przychodu jest odpowiednio zmniejszany proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia firmy.
Przedsiębiorca powinien również prowadzić działalność przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym, aby móc spełnić jeden z warunków Małego ZUS Plus.
To ważne zwłaszcza dla osób, które niedawno otworzyły firmę albo przez znaczną część roku miały działalność zawieszoną.
Mały ZUS Plus nie oznacza niższej składki zdrowotnej
To jeden z najczęstszych powodów nieporozumień.
Nazwa „Mały ZUS Plus” może sugerować, że przedsiębiorca otrzymuje zniżkę na wszystkie składki płacone do ZUS. Tak jednak nie jest.
Ulga dotyczy przede wszystkim składek na ubezpieczenia społeczne. Składka zdrowotna jest rozliczana oddzielnie i jej wysokość zależy m.in. od wybranej formy opodatkowania.
Nie należy więc zakładać, że po przejściu na Mały ZUS Plus cały miesięczny przelew do ZUS spadnie w takim samym stopniu.
Ile można zapłacić w 2026 roku?
Wysokość składek w Małym ZUS Plus nie jest jednakowa dla każdego przedsiębiorcy. Jest uzależniona od dochodu osiągniętego w poprzednim roku.
W 2026 roku podstawa wymiaru składek w ramach Małego ZUS Plus mieści się między 1441,80 zł a 5652 zł.
Według danych ZUS oznacza to, że składki społeczne mogą wynosić od około 456,18 zł do 1788,29 zł miesięcznie. Podane przez ZUS kwoty uwzględniają dobrowolne ubezpieczenie chorobowe.
Nie można więc powiedzieć, że „Mały ZUS Plus wynosi 456 zł”. To jedynie dolna granica w określonych warunkach.
Każdy przedsiębiorca może zapłacić inną kwotę.
Nie każdy mały przedsiębiorca automatycznie dostanie ulgę
Limit 120 tys. zł to tylko jeden z warunków.
Z Małego ZUS Plus nie można korzystać m.in. wtedy, gdy przedsiębiorcy przysługuje jeszcze możliwość płacenia preferencyjnych składek społecznych naliczanych od 30 proc. minimalnego wynagrodzenia.
Istnieją także ograniczenia dotyczące przedsiębiorców wykonujących na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w ramach działalności te same czynności, które wcześniej wykonywali jako pracownicy. ZUS wskazuje również inne sytuacje wykluczające korzystanie z ulgi.
Dlatego przed przejściem na Mały ZUS Plus warto sprawdzić nie tylko przychód, ale wszystkie warunki.
Prosty przykład
Załóżmy, że pani Anna prowadzi niewielką firmę usługową.
W poprzednim roku jej przychód wyniósł 95 tys. zł, a więc nie przekroczył limitu 120 tys. zł. Firma działała przez cały rok, a pani Anna spełnia także pozostałe wymagania.
Może więc korzystać z Małego ZUS Plus.
Jeżeli jej pierwszy 60-miesięczny okres rozpoczął się w styczniu 2026 roku, w ciągu tych pięciu lat może wykorzystać maksymalnie 36 miesięcy niższych składek społecznych.
Nie oznacza to jednak, że przez pięć lat będzie płaciła obniżony ZUS. Z pięcioletniego okresu maksymalnie trzy lata mogą przypadać na Mały ZUS Plus.
To właśnie najprostszy sposób na zrozumienie nowych zasad:
5 lat okresu – maksymalnie 3 lata Małego ZUS Plus.
Korzystałeś z Małego ZUS Plus przed 2026 rokiem? Warto ponownie sprawdzić swoje uprawnienia
Nowe zasady są szczególnie ważne dla przedsiębiorców, którzy z góry zakładają, że wykorzystali już swoją możliwość płacenia niższych składek.
Od 2026 roku sposób liczenia okresów został zmieniony. Wcześniejsze korzystanie z ulgi przed 2026 rokiem nie oznacza automatycznie, że przedsiębiorca nie może korzystać z nowej puli. ZUS wyraźnie wskazuje, że od stycznia 2026 roku przedsiębiorca może otrzymać maksymalnie 36 miesięcy ulgi według nowych zasad, nawet jeśli korzystał z Małego ZUS Plus wcześniej.
Dlatego właściciel małej firmy, który w poprzednich latach zrezygnował z Małego ZUS Plus albo wykorzystał znaczną część wcześniejszego limitu, powinien ponownie sprawdzić swoją sytuację.
Dla części przedsiębiorców może się bowiem okazać, że prawo do niższych składek nadal istnieje i może obowiązywać przez wiele kolejnych miesięcy.
Przy rosnących kosztach prowadzenia działalności nawet kilkaset złotych różnicy miesięcznie może mieć znaczenie dla budżetu niewielkiej firmy. Mały ZUS Plus nie rozwiąże wszystkich problemów przedsiębiorców, ale od 2026 roku dla części z nich stał się rozwiązaniem wyraźnie bardziej dostępnym niż wcześniej.
