Kurs czy szkolenie – czym się różnią i którą formę nauki wybrać?

Osoby szukające sposobu na rozwój zawodowy bardzo często trafiają na oferty opisane jako kursy, szkolenia, warsztaty, webinary, akademie czy programy rozwojowe. Nazwy brzmią różnie, ale nie zawsze łatwo określić, czym faktycznie różnią się poszczególne formy. Czy kurs powinien być dłuższy od szkolenia? Czy po kursie otrzymuje się kwalifikacje? Czy szkolenie służy tylko aktualizacji wiedzy, a kurs zdobywaniu nowych umiejętności od podstaw? W praktyce odpowiedzi nie są tak jednoznaczne, jak mogłoby się wydawać.

Najważniejsze jest to, że sama nazwa usługi edukacyjnej nie przesądza jeszcze o jej jakości ani rezultatach. Kurs może trwać kilka godzin albo kilka miesięcy, podobnie jak szkolenie może być krótkim spotkaniem lub rozbudowanym programem. Dlatego zamiast skupiać się wyłącznie na nazwie, warto sprawdzić program, poziom zaawansowania, sposób prowadzenia zajęć, doświadczenie prowadzącego oraz to, czego uczestnik powinien nauczyć się po zakończeniu programu.

Kurs i szkolenie – czy naprawdę oznaczają coś innego?

W praktyce rynkowej pojęcia „kurs” i „szkolenie” często się przenikają. Szkoleniem zwykle nazywa się krótszą formę rozwoju skoncentrowaną na konkretnym zagadnieniu, natomiast kurs częściej kojarzy się z bardziej rozbudowanym i uporządkowanym programem. Nie jest to jednak zasada, którą można zastosować do każdej oferty.

Szkoleniem może być jednodniowe spotkanie dotyczące zmian w przepisach, dwudniowy warsztat z negocjacji albo kilkutygodniowy program menedżerski. Z kolei kurs może obejmować kilka krótkich lekcji internetowych lub rozbudowany cykl przygotowujący uczestnika do wykonywania określonych czynności zawodowych.

Dlatego znacznie ważniejsze od nazwy jest pytanie: do jakiego efektu prowadzi dana forma nauki?

Efekty uczenia się są ważniejsze od nazwy kursu

W podejściu opartym na efektach uczenia się liczy się przede wszystkim to, co uczestnik po zakończeniu procesu edukacyjnego wie, rozumie i potrafi zrobić. Zintegrowany System Kwalifikacji opisuje efekty uczenia się poprzez wiedzę, umiejętności i kompetencje społeczne.

W praktyce oznacza to, że dobra oferta powinna pozwalać odpowiedzieć na konkretne pytanie: czego będę umiał po zakończeniu kursu lub szkolenia, czego nie potrafię teraz?

Może to być na przykład umiejętność:

• obsługi konkretnego programu,
• przygotowania raportu,
• prowadzenia rozmowy sprzedażowej,
• tworzenia kampanii marketingowej,
• rozliczania określonych operacji księgowych,
• zarządzania projektem,
• prowadzenia rozmowy z pracownikiem,
• stosowania konkretnych procedur.

Jeżeli organizator ogranicza się wyłącznie do ogólnych haseł typu „rozwiniesz kompetencje” albo „zdobędziesz praktyczną wiedzę”, warto dokładniej sprawdzić program.

Kiedy warto wybrać szkolenie?

Szkolenie często dobrze sprawdza się wtedy, gdy uczestnik posiada już podstawową wiedzę i chce rozwinąć konkretną kompetencję albo szybko zaktualizować informacje.

Przykładem może być pracownik działu kadr, który potrzebuje poznać nowe przepisy, menedżer chcący poprawić sposób delegowania zadań albo osoba pracująca w Excelu, która chce nauczyć się określonych funkcji i narzędzi.

W takiej sytuacji nie zawsze potrzebny jest kilkumiesięczny program. Kilka lub kilkanaście godzin dobrze zaprojektowanego szkolenia może pozwolić skoncentrować się dokładnie na tym problemie, który uczestnik chce rozwiązać.

Szkolenie może być więc dobrym wyborem, gdy zależy nam przede wszystkim na:

• aktualizacji wiedzy,
• rozwiązaniu konkretnego problemu,
• rozwinięciu pojedynczej kompetencji,
• poznaniu nowego narzędzia,
• przećwiczeniu określonych sytuacji zawodowych.

Kiedy kurs może być lepszym rozwiązaniem?

Kurs warto rozważyć szczególnie wtedy, gdy uczestnik zaczyna naukę nowej dziedziny od podstaw albo chce przejść przez uporządkowany program obejmujący wiele powiązanych zagadnień.

Dobrym przykładem może być kurs księgowości dla osoby planującej zmianę zawodu. Zamiast jednego zagadnienia uczestnik musi poznać szerszy system: podstawowe pojęcia, dokumenty, zasady księgowania, podatki, obsługę programów i praktyczne zastosowanie wiedzy.

Podobnie może wyglądać kurs językowy, program z analizy danych czy bardziej rozbudowana nauka programowania. W takich przypadkach znaczenie ma kolejność materiału oraz możliwość stopniowego przechodzenia od zagadnień prostszych do bardziej zaawansowanych.

Kurs może więc lepiej odpowiadać osobom, które chcą:

• rozpocząć naukę od podstaw,
• zmienić specjalizację zawodową,
• uporządkować wiedzę,
• uczyć się etapami,
• zdobyć szerszy zestaw powiązanych umiejętności.

Nie oznacza to jednak, że każdy kurs będzie bardziej kompleksowy od każdego szkolenia. Ostatecznie decyduje program.

Czy kurs oznacza zdobycie kwalifikacji?

To jedno z najważniejszych pytań, szczególnie przy kursach zawodowych.

Samo ukończenie kursu nie musi oznaczać zdobycia formalnej kwalifikacji. Dokument wydany przez organizatora może potwierdzać udział albo ukończenie programu, ale nie zawsze ma takie samo znaczenie jak dokument potwierdzający kwalifikację po przejściu określonego procesu walidacji.

W Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji kwalifikacja oznacza formalne potwierdzenie osiągnięcia określonych efektów uczenia się. Znaczenie ma więc nie tylko samo uczestnictwo w zajęciach, ale również sprawdzenie, czy osoba faktycznie posiada wymagane umiejętności.

Dlatego jeśli głównym powodem zapisania się na kurs jest zdobycie konkretnej kwalifikacji lub uprawnienia, warto przed zakupem sprawdzić:

• kto wydaje dokument,
• co dokładnie dokument potwierdza,
• czy wymagany jest egzamin,
• kto przeprowadza walidację,
• czy kwalifikacja znajduje się w odpowiednim rejestrze,
• jakie wymagania trzeba spełnić, aby ją uzyskać.

Nie należy więc zakładać, że każde zaświadczenie lub certyfikat po kursie automatycznie oznacza zdobycie formalnych kwalifikacji.

Czy dłuższy kurs zawsze oznacza lepszą naukę?

Liczba godzin jest jednym z najłatwiejszych parametrów do porównania, ale nie zawsze najważniejszym. Kurs trwający 60 godzin nie musi być bardziej wartościowy od 20-godzinnego programu, jeżeli część czasu jest źle wykorzystana.

Znacznie ważniejsze jest to, co uczestnik robi podczas nauki.

Warto sprawdzić, ile czasu przeznaczono na teorię, ile na ćwiczenia, czy uczestnicy wykonują samodzielne zadania, czy otrzymują informację zwrotną oraz czy program nie zawiera wielu godzin poświęconych zagadnieniom, które nie są potrzebne do osiągnięcia celu.

Dobrze skonstruowane szkolenie może być krótkie, ale intensywne. Z kolei rozbudowany kurs może być właściwym rozwiązaniem wtedy, gdy rzeczywiście wymaga tego złożoność materiału.

Program powinien być ważniejszy niż nazwa

Przed zapisaniem się warto porównać program kilku ofert.

Dobra propozycja powinna jasno informować:

• dla kogo przygotowano zajęcia,
• jaki jest poziom zaawansowania,
• jakie wymagania trzeba spełnić,
• czego uczestnik będzie się uczył,
• w jaki sposób prowadzone są zajęcia,
• jakie efekty powinien osiągnąć,
• jak wygląda zakończenie programu.

Szczególnie ostrożnie należy podchodzić do ofert opartych głównie na języku marketingowym. Hasła takie jak „zostań ekspertem”, „zdobądź kompetencje przyszłości” czy „zmień swoją karierę w kilka tygodni” nie zastępują konkretnego programu.

Prowadzący ma znaczenie zarówno przy kursie, jak i szkoleniu

Nawet najlepiej wyglądający program może stracić na wartości, jeżeli prowadzący nie potrafi przekazywać wiedzy albo nie posiada doświadczenia odpowiedniego do tematu.

Przy szkoleniu warto sprawdzić, czy trener zna praktyczne problemy występujące w danej dziedzinie. W przypadku bardziej rozbudowanego kursu istotne może być również to, czy zajęcia prowadzi jeden trener czy kilku specjalistów i czy uczestnik może liczyć na konsultacje oraz feedback.

Przykładowo szkolenie z zarządzania projektami może mieć większą wartość, jeżeli prowadzący sam realizował złożone projekty, a kurs księgowy powinien opierać się na aktualnej wiedzy oraz praktycznym rozumieniu zagadnień, których ma nauczyć uczestników.

Nie chodzi przy tym o popularność trenera w internecie, ale o realne i weryfikowalne doświadczenie.

Kurs online czy szkolenie stacjonarne?

Podział na kursy i szkolenia nie powinien być mylony z podziałem na online i stacjonarne. Zarówno kurs, jak i szkolenie mogą być realizowane w obu formach.

Kurs internetowy może składać się z nagrań dostępnych przez kilka miesięcy, ale może też obejmować regularne spotkania z prowadzącym. Szkolenie online może z kolei być interaktywnym warsztatem, podczas którego uczestnicy wykonują ćwiczenia i pracują w małych grupach.

Przy wyborze warto sprawdzić nie tylko, gdzie odbywają się zajęcia, ale przede wszystkim, jak wygląda proces nauki.

Jeżeli kurs realizowany jest online, warto ustalić, czy można zadawać pytania, czy przewidziano konsultacje, jak długo dostępne są materiały i czy prowadzący sprawdza wykonane zadania.

Jak porównać kursy i szkolenia przed zapisaniem się?

Niezależnie od tego, czy interesuje nas krótki warsztat, rozbudowany kurs czy specjalistyczne szkolenia, warto przed zapisaniem się porównać kilka propozycji. Sama nazwa usługi mówi niewiele – znacznie ważniejsze są program, poziom zaawansowania, doświadczenie prowadzącego, sposób prowadzenia zajęć oraz efekty, które uczestnik ma osiągnąć.

Dobrym sposobem jest stworzenie prostej listy kryteriów i sprawdzenie każdej oferty pod tym samym kątem. Warto ocenić:

Cel – czego chcę się nauczyć?
Program – czy obejmuje potrzebne zagadnienia?
Poziom – czy jest dopasowany do mojej obecnej wiedzy?
Prowadzący – czy posiada odpowiednie doświadczenie?
Metoda – czy podczas zajęć będę wykonywał ćwiczenia?
Efekt – co będę umiał po zakończeniu?
Dokument – co faktycznie potwierdza certyfikat lub zaświadczenie?
Koszt – czy odpowiada zakresowi i wartości programu?

Takie podejście pozwala porównywać oferty bardziej świadomie niż sama analiza ceny czy liczby godzin.

Kurs czy szkolenie – prosty sposób na podjęcie decyzji

Jeżeli potrzebujesz szybko uzupełnić konkretną wiedzę, przećwiczyć określoną umiejętność albo poznać nowe rozwiązanie związane z wykonywaną pracą, dobrym wyborem może być szkolenie.

Jeżeli natomiast zaczynasz od podstaw, chcesz nauczyć się szerszej dziedziny albo potrzebujesz programu prowadzącego przez kolejne etapy, warto szczególnie przyjrzeć się kursom.

Nie jest to jednak sztywna zasada. Na rynku można spotkać rozbudowane szkolenia oraz krótkie kursy. Dlatego ostateczna decyzja zawsze powinna opierać się na analizie konkretnej oferty.

Najważniejszy jest efekt, nie nazwa

Pytanie „kurs czy szkolenie?” jest dobrym punktem wyjścia, ale nie powinno być jedynym kryterium wyboru. Znacznie ważniejsze jest to, czy dana forma rzeczywiście pomaga zdobyć potrzebną wiedzę lub umiejętności.

Dobra oferta jasno określa grupę docelową, zakres materiału, poziom zaawansowania oraz oczekiwane efekty. Pozwala również sprawdzić prowadzącego, sposób realizacji zajęć i znaczenie dokumentu wydawanego po ich zakończeniu.

Dlatego zamiast szukać odpowiedzi na pytanie, czy kurs jest z definicji lepszy od szkolenia, warto zapytać: która konkretna oferta najlepiej prowadzi mnie do celu, który chcę osiągnąć?

To właśnie ten element powinien decydować o wyborze.

Author: admin